Inleiding onderzoeksmethoden voor mens- en maatschappijwetenschappen

6 ECTS credits
179 u studietijd

Aanbieding 2 met studiegidsnummer 1005366BER voor alle studenten in het 1e semester met een verdiepend bachelor niveau.

Semester

1e semester

Inschrijving onder examencontract

Mogelijk

Beoordelingsvoet

Beoordeling (0 tot 20)

2e zittijd mogelijk

Onderwijstaal

Nederlands

Faculteit

Faculteit Sociale Wetensch & SolvayBusinessSchool

Verantwoordelijke vakgroep

Sociologie

Onderwijsteam

Sylvie Gadeyne
Joachim Gotink (titularis)

Onderdelen en contacturen

33 contacturen Hoorcollege
9 contacturen Werkvormen en Praktische Oef.
137 contacturen Zelfwerk en -studie

Inhoud

Hoe onderzoek je maatschappelijke vraagstukken op een betrouwbare en overtuigende manier? In een wereld waarin cijfers, claims en “onderzoek” alomtegenwoordig zijn, is het vermogen om degelijk sociaalwetenschappelijk onderzoek te begrijpen en zelf uit te voeren belangrijker dan ooit. De cursus Inleiding Onderzoeksmethoden voor mens- en maatschappijwetenschappen biedt een systematisch en verdiepend antwoord op deze uitdaging door de fundamenten en kernprocedures van sociaalwetenschappelijk onderzoek helder uiteen te zetten. Studenten leren niet alleen het onderscheid maken tussen wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke kennis, maar ontwikkelen ook de vaardigheden om onderzoeksresultaten kritisch te beoordelen, zowel binnen de academische wereld als in het publieke debat en de media.

De cursus start met een situering van de mens- en maatschappijwetenschappen binnen het bredere wetenschappelijke veld, aangevuld met een beknopt historisch overzicht van het ontstaan van de verschillende disciplines en de opvattingen rond wetenschappelijk onderzoek. Vervolgens wordt de volledige onderzoekscyclus behandeld: van probleemstelling en theorievorming tot dataverzameling, analyse en rapportering. Daarbij wordt expliciet aandacht besteed aan de criteria waaraan wetenschappelijk onderzoek moet voldoen, zoals validiteit, betrouwbaarheid en generaliseerbaarheid. Studenten maken kennis met de belangrijkste strategieën van sociaal onderzoek – kwalitatief versus kwantitatief onderzoek – en leren hoe deze zich tot elkaar verhouden en wanneer ze worden toegepast. Daarnaast gaat de cursus dieper in op de verschillende onderzoeksdesigns, de rol van een degelijk onderzoeksplan en van een kritische en systematische literatuurstudie. Ook ethische overwegingen krijgen een centrale plaats met aandacht voor thema’s zoals informed consent en privacy. Tot slot worden diverse observatiemethoden besproken en geïllustreerd, variërend van experimenten en surveys tot diepte-interviews en participerende observatie. Elke methode wordt niet alleen technisch toegelicht, maar ook kritisch geëvalueerd op basis van haar sterktes en beperkingen. Op die manier worden studenten aangemoedigd om methodologische keuzes bewust en onderbouwd te maken, en om onderzoek niet enkel uit te voeren, maar ook kritisch te begrijpen en te beoordelen.

Studiemateriaal

Handboek (Vereist) : Methodologie voor sociale wetenschappers, Een inleiding, Roose, Henk & Meuleman, Bart, Academia Press, 9789463969710, 2021
Digitaal cursusmateriaal (Vereist) : Slides, Sylvie Gadeyne

Bijkomende info

Voor meer informatie omtrent de concrete inrichting van het studiedeel: zie Canvas

Onderstaande werkvormberekening is indicatief en geeft een aanduiding van de gemiddelde te verwachten studiebelasting.

Dagstudenten

HOC: 33 uur
- Hoorcollege: 11 x 3 uur, on-campus colleges
WPO: 9 uur
- Klassikaal maken van deelopdrachten: 3 x 3 uur
ZELF: 137 uur
- cursus bijhouden tijdens het jaar, a rato van 4 uur per HOC: 44 uur (11 x 4)
- voorbereiden en verwerken van weekopdrachten voor WPO, a rato van 1 uur per HOC: 11uur (11 x 1 uur)
- deelopdrachten in finale paper gieten: 12 uur
- voorbereiden examen: 70 uur

Werkstudenten

HOC: 45 uur
- Hoorcollege: 11 x 3 uur: opnames volgen
- Q&A sessies: 4 x 3 uur
WPO: 9 uur
- Klassikaal maken van deelopdrachten: 3 x 3 uur
ZELF: 125 uur
- cursus bijhouden tijdens het jaar, a rato van 3 uur per HOC: 33 uur (11 x 3)
- voorbereiden en verwerken van weekopdrachten voor WPO, a rato van 1 uur per HOC: 11 uur (11 x 1 uur)
- deelopdrachten in finale paper gieten: 11 uur
- voorbereiden examen: 70 uur

Leerresultaten

Algemene competenties

De student verwerft kennis van de belangrijke wetenschapsfilosofische stromingen
De student verwerft inzicht in de basisprincipes van wetenschappelijk onderzoek
De student verwerft een diepgaand inzicht in de onderzoekscyclus
De student kan zelf een probleemstelling en onderzoeksvragen opstellen
De student kan een onderzoek opzetten in een onderzoeksplan
De student kan in functie van het onderzoeksonderwerp een gefundeerde keuze maken voor een geschikte onderzoeksstrategie en observatiemethode en kennen er de voor- en nadelen van
De student kan in functie van de gekozen methodologie de juiste conclusies te trekken
De student kan onderzoek kritisch beoordelen aan de hand van de criteria voor wetenschappelijk onderzoek
De student ontwikkelt een kritische attitude ten opzichte van wetenschappelijke claims en de verspreiding van onderzoeksresultaten in de brede maatschappelijke context
De student kan in teamverband een kritische analyse brengen van de mate waarin een onderzoek aan de wetenschappelijke criteria voldoet

Beoordelingsinformatie

De beoordeling bestaat uit volgende opdrachtcategorieën:
Examen Schriftelijk bepaalt 55% van het eindcijfer

Examen Andere bepaalt 45% van het eindcijfer

Binnen de categorie Examen Schriftelijk dient men volgende opdrachten af te werken:

Schriftelijk Examen met een wegingsfactor 55 en aldus 55% van het totale eindcijfer.

Binnen de categorie Examen Andere dient men volgende opdrachten af te werken:

Groepswerk met een wegingsfactor 35 en aldus 35% van het totale eindcijfer.
Wekelijkse opdracht met een wegingsfactor 10 en aldus 10% van het totale eindcijfer.

Aanvullende info mbt evaluatie

Het schriftelijk examen bestaat uit multiple choice vragen (zonder correctiemechanisme) en open vragen.

In het groepswerk analyseren studenten, in groepjes van ca. 5 studenten, een wetenschappelijk artikel met als doel te beoordelen in welke mate het artikel voldoet aan de criteria van degelijk sociaalwetenschappelijk onderzoek. Aan de hand van een reeks deelopdrachten werken zij deze analyse stapsgewijs uit tijdens on-campus sessies. De deelopdrachten worden tussentijds voorzien van feedback, waarna studenten hun inzichten verwerken en integreren in een finale paper.

Na elk HOC worden opdrachten gegeven tegen het volgend HOC (voorbeelden: maak een samenvatting, bedenk examenvragen, maak een mindmap).

Studenten dienen op beide examenonderdelen (schriftelijk examen en het groepswerk) afzonderlijk geslaagd te zijn om te kunnen slagen in de totaliteit.

Toegestane onvoldoende

Kijk in het aanvullend OER van je faculteit na of een toegestane onvoldoende mogelijk is voor dit opleidingsonderdeel.

Academische context