3 ECTS credits
90 u studietijd
Aanbieding 1 met studiegidsnummer 2022126ANW voor werkstudenten in het 1e semester met een inleidend bachelor niveau.
Inleiding tot de medische ethiek
Kennismaking met de fundamentele principes van medische ethiek – autonomie, weldoen, niet-schaden en rechtvaardigheid – en hun toepassing in beleids- en managementbeslissingen binnen de gezondheidszorg.
Klinisch onderzoek en wetenschappelijke integriteit (Good Clinical Practice - GCP)
Bespreking van ethische en regulatoire voorwaarden bij klinisch onderzoek, met aandacht voor geïnformeerde toestemming, onderzoeksparticipatie en de rol van beleid in kwaliteitsbewaking en integriteit.
Gebruik van gezondheidsdata en artificiële intelligentie (AI) in het zorgbeleid
Analyse van ethische uitdagingen rond het gebruik van data en AI in besluitvorming, zorgsturing en beleidsontwikkeling. Aandacht voor transparantie, bias, privacy en verantwoordelijkheid in digitale systemen.
Rechtvaardigheid in de zorg: schaarste en prioritering in crisissituaties
Ethiek van schaarste en verdeling van middelen in contexten zoals de COVID-19-pandemie. Reflectie op triagecriteria, institutionele verantwoordelijkheid en solidariteit in beleidskeuzes.
Autonomie en patiëntenrechten in beleidscontext
Verdieping in de juridische en ethische implicaties van autonomie en patiëntenrechten op beleidsniveau, met focus op regulering, wilsbekwaamheid en gedeelde besluitvorming in complexe settings.
Het menselijk levenseinde: euthanasie en institutionele verantwoordelijkheid
Verkenning van de ethische en juridische contouren van het levenseinde binnen de gezondheidszorg, inclusief euthanasie. Aandacht voor de rol van beleid, instellingen en professionals in het omgaan met complexe verzoeken.
Vroegtijdige zorgplanning (Advance Care Planning) en beleidsstrategieën
Bespreking van ACP als beleidsinstrument voor kwaliteitsvolle zorgplanning. Analyse van de organisatorische en ethische randvoorwaarden voor de implementatie ervan in zorginstellingen.
Interdisciplinaire casuïstiek: ethiek in de praktijk
Een interactieve casusbespreking in samenwerking met de faculteiten Rechten en Wijsbegeerte van de VUB. Studenten werken rond een beleidsmatig of juridisch-ethisch vraagstuk in de gezondheidszorg en ervaren de realiteit van ethische besluitvorming in een interprofessionele context.
Verplichte aanwezigheid bij het introductiemoment en de presentatiesessie van de casusopdracht werd toegevoegd. Deze sleutelmomenten zijn essentieel voor een constructieve groepswerking. De praktische informatie wordt tijdig via Canvas gecommuniceerd.
Dit opleidingsonderdeel draagt bij tot het kritisch evalueren van maatschappelijke en ethische vraagstukken binnen het beleid en de organisatie van de gezondheidszorg. Studenten ontwikkelen probleemoplossend denkvermogen en leren ethische, juridische en medische perspectieven op een interdisciplinaire manier integreren in beleidsmatige contexten. Ze verwerven inzicht in de voornaamste ethische stromingen, patiëntenrechten en relevante wet- en regelgeving, en leren fundamentele waarden zoals autonomie, rechtvaardigheid, transparantie en verantwoordelijkheid toepassen op complexe beleidsvraagstukken. Via praktijkgerichte casussen, waaronder een interdisciplinaire groepsopdracht, leren studenten ethische afwegingen formuleren, beleidsbeslissingen onderbouwen en die helder en overtuigend presenteren.
De beoordeling bestaat uit volgende opdrachtcategorieën:
Examen Mondeling bepaalt 50% van het eindcijfer
Examen Andere bepaalt 50% van het eindcijfer
Binnen de categorie Examen Mondeling dient men volgende opdrachten af te werken:
Binnen de categorie Examen Andere dient men volgende opdrachten af te werken:
De evaluatie bestaat uit twee delen:
1. Mondeling examen (50%)
Het examen bestaat uit twee inhoudelijke vragen over de geziene leerstof, met voorbereidingstijd. De nadruk ligt op inzicht en het toepassen van de concepten op nieuwe situaties.
2. Praktijkopdracht – Interdisciplinaire casus (50%)
De student neemt deel aan een groepsopdracht rond een juridisch-ethisch vraagstuk in de gezondheidszorg. Dit kan één geïntegreerde opdracht of een reeks deelopdrachten omvatten, individueel of in groep. Actieve deelname is vereist, inclusief verplichte aanwezigheid bij de presentatiesessie. Studenten die niet actief deelnemen, worden als “afwezig” beschouwd voor dit examendeel.
De evaluatie van dit onderdeel gebeurt deels via peer-evaluatie (Buddycheck), die verplicht is voor alle studenten en meetelt in de eindscore. Verdere toelichting over de concrete opdracht, de beoordelingscriteria en het gebruik van Buddycheck wordt via Canvas verstrekt.
Het gebruik van generatieve AI is toegestaan als onderzoeksinstrument. Studenten dienen transparant te zijn over het gebruik ervan in hun opdracht en correct te verwijzen waar van toepassing.
Deze aanbieding maakt deel uit van de volgende studieplannen:
Schakelprogramma Master of Science in het management en het beleid van de gezondheidszorg: Standaard traject
Voorbereidingsprogramma Master of Science in het management en het beleid van de gezondheidszorg: Standaard traject